Buah Gac: Sumber
Antioksidan Tertinggi yang Pernah Diketahui.
Buah gac (Momordica cochinchinensis) mungkin masih terasa jangal bagi sebagian
besar orang di Malaysia dan Indonesia. Tetapi buah yang berwarna merah ini sudah
cukup lama dikenali oleh penduduk Vietnam. Buah gac berkhasiat sebagai
sumber makanan dan juga tanaman ubat ini terdapat pula di Thailand, Myanmar,
dan Bahagian Selatan Cina . Buah gac adalah buah bermusim, biasanya berbuah
pada bulan Desember hingga Januari. Masyarakat di Vietnam menggunakan buah gac
dengan cara memasak isi buah dan bijinya dicampur dengan pulut. Kini buah gac
diekspor ke seluruh dunia dalam bentuk jus sebagai makanan tambahan oleh
karena kandungan fitonutriennya yang tinggi.
Bagian luar buah gac berwarna merah dan agak berduri serta beracun, namun
bahagian dalamnya lembut serta tidak beracun. Buah gac mengandung banyak sekali
antioksidan, khususnya beta karoten. Bahkan kandungan beta karoten buah gac
jauh lebih tinggi daripada kandungan beta karoten semua jenis buah dan sayuran
lainnya, termasuk lobak merah. Beta karoten akan diubah menjadi vitamin A di
dalam tubuh. Kandungan beta karoten buah gac 10 kali lebih banyak daripada
lobak merah. Kandungan likopen buah gac 70 kali lebih banyak daripada tomato.
Selain itu buah gac juga merupakan sumber zeaxanthin yang baik.
Kandungan Nutrisi Buah Gac
Sekelompok peneliti
di Thailand menguji sampel buah gac untuk menemukan kandungan fitokimianya.
Mereka menemukan bahwa isi buah gac mengandung kompaun beta karoten dan likopen
tertinggi, sementara kulit buahnya mengandung kompaun lutein tertinggi. Sebatian
lain yang dikenal pasti dalam GAC termasuk asid Gallic dan rutin.
Aktiviti
antioksidan buah-buahan ekstrak GAC berbeza-beza. Ekstrak isinya mempunyai FRAP
yang tertinggi. FRAP adalah ukuran kekuatan antioksidan. Penilaian
kandungan karotenoid daripada GAC yang
telah dilakukan oleh penyelidik Jepun menggunakan HPLC. Perkarangan sebatian
lycopene adalah yang paling banyak di lapisan biji, kandungan adalah lebih
besar daripada kandungan lycopene buah-buahan dan sayur-sayuran
Satu kajian di
Vietnam menunjukkan bahawa Gac buah-buahan adalah sumber yang baik daripada
beta karotena, yang baik. Dalam kajian ini 185 kanak-kanak prasekolah yang mengalami
kekurangan vitamin A telah dimasukkan dalam kajian ini, yang berlangsung selama
30 hari. Pengkaji telah membahagikan kanak-kanak kepada tiga kumpulan, yang
diproses GAC buah-buahan dalam beras pulut, kumpulan yang menerima sintesis
beta-karotena, dan kumpulan yang mendapat pulut tanpa buah GAC. Selepas 30
hari, sekumpulan kanak-kanak yang mendapat pulut GAC campuran dan sintetik
beta-karotena telah peningkatan kepekatan serum beta-karotena. Kepekatan beta
karotena dalam kumpulan yang menerima GAC lebih
tinggi daripada kumpulan yang menerima sintesis beta-karotena.
Manfaat buah Gac
untuk kesihatan, terutama untuk prostat kesihatan dikaitkan dengan kandungan
lycopene tinggi. Lycopene adalah berkesan dalam mencegah kanser prostat dan
peranan yang penting dalam rawatan BPH (benign prostatic hyperplasia). Gac
buah-buahan juga mempunyai ciri-ciri anti-kanser serviks, buah pinggang dan
paru-paru. Kajian lain membuktikan keberkesanan GAC dalam memerangi kanser
kolon pada tikus.
Manfaat kesihatan GAC yang berkaitan dengan kandungan yang tinggi sebatian beta
karotena bukan sahaja berguna untuk merangsang sistem dan mata imun, juga boleh
meningkatkan pengeluaran sperma. Lycopene kompaun dan beta karotena terbukti
untuk mengurangkan risiko serangan jantung, manakala kompaun zeaxanthin dalam
buah Gac adalah berguna untuk melindungi mata daripada sinaran ultraviolet yang
berbahaya.
Referensi:
Aoki H et al. Carotenoid pigments in GAC fruit (Momordica
cochinchinensis SPRENG). Biosci Biotechnol Biochem 2002 Nov; 66(11):
2479-82
Kubola J, Siriamornpun S. Phytochemicals and antioxidant
activity of different fruit fractions (peel, pulp, aril and seed) of Thai gac
(Momordica cochinchinensis Spreng). Food Chem 2011; 127: 1138-45
Vuong LT et al. Plasma beta-carotene and retinol
concentrations of children increase after a 30-d supplementation with the fruit
Momordica cochinchinensis (gac). Am J Clin Nutr 2002 May; 75(5):
872-79
Bunga Gac di halaman rumah
Gambar google pokok sendiri belum berbuah.
